యమునా నది ముంపు ప్రాంతాలను ఖాళీ చేయించడానికి సిద్ధమైన డీడీఏ యంత్రాంగం

ఢిల్లీ హైకోర్టు మరియు నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ ఇచ్చిన వరుస హెచ్చరికల తర్వాత, యమునా నది ముంపు ప్రాంతాలను పూర్తిగా ఖాళీ చేయించడానికి యంత్రాంగం సిద్ధమైంది. ఢిల్లీ మాస్టర్ ప్లాన్ 2021 ప్రకారం, యమునా నది వరద ప్రభావిత ప్రాంతాన్ని 'ఓ-జోన్'గా పిలుస్తారు. ఇది వజీరాబాద్ నుండి ఓఖ్లా వరకు సుమారు 22 కిలోమీటర్ల పొడవున విస్తరించి ఉంది. సుమారు 9700 హెక్టార్ల (165 చదరపు కిలోమీటర్లు) విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ ప్రాంతాన్ని ప్రధానంగా గ్రీన్ మరియు రెడ్ జోన్‌లుగా విభజించారు. వరద నియంత్రణ, పర్యావరణ పరిరక్షణ, యమునాను కాలుష్య రహితంగా ఉంచడమే ఈ జోన్ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. మాస్టర్ ప్లాన్ నిబంధనల ప్రకారం, ఈ ప్రాంతంలో ఎటువంటి నిర్మాణాలు చేపట్టడం, కాలనీలు నిర్మించడం పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధం. నిబంధనలను ఉల్లంఘించి ఈ 'ఓ-జోన్'లో అనేక అక్రమ కాలనీలు వెలిశాయి. వీటిలో సరైన డ్రైనేజీ వ్యవస్థ లేదు. ఫలితంగా లక్షల లీటర్ల మురుగునీరు, చెత్తాచెదారం నేరుగా యమునా నదిలో కలుస్తున్నాయి. నదిని ప్రక్షాళన చేయడానికి, వరద ముప్పును తగ్గించడానికి కోర్టు ఆదేశాల మేరకు డీడీఏ ఈ కూల్చివేత చర్యలను చేపట్టింది. 2026 ఏప్రిల్‌లో మదన్‌పూర్ ఖాదర్, ఝంగోలా మరియు ఐటీఓ బ్యారేజ్ సమీపంలో పెద్ద ఎత్తున భూములను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. డీడీఏ గణాంకాల ప్రకారం, ఓ-జోన్‌లో సుమారు 90 నుండి 91 అక్రమ కాలనీలు ఉన్నాయి. ఇందులో ప్రధానంగా మదన్‌పూర్ ఖాదర్, ఝంగోలా, జైత్‌పూర్, మీఠాపూర్, సోనియా విహార్ (కొన్ని భాగాలు), ఖజూరీ ఖాస్, కరావల్ నగర్ మరియు యమునా తీరంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, వీటిని ప్రభుత్వం క్రమబద్ధీకరించే పీఎం - యూడీఏవై పథకం జాబితా నుండి కూడా తొలగించారు. అంటే, వీటికి క్రమబద్ధీకరణ లభించే అవకాశం లేదు.